Eolas faoin Tairseach sásaimh tomhaltóirí
Is uirlis idirghníomhach í an Tairseach sásaimh tomhaltóirí, a bunaíodh faoi Airteagal 20(8) de Threoir (AE) 2025/2647, mar acmhainn chun cabhrú le tomhaltóirí agus le trádálaithe dul i ngleic le nósanna imeachta um réiteach malartach díospóidí (RMD) agus le modhanna eile de shásamh tomhaltóirí.
Cuirtear ar fáil inti eolaire inchuardaithe de réir de na heintitis RMD deimhnithe go léir (mar a shainmhínítear in Airteagal 2(1)), meaisínaistriúchán do dhíospóidí trasteorann (de réir aithris 37), agus rochtain dhíreach ar fhoirmeacha gearáin na n-eintitis RMD (más ann dóibh) – agus cinntítear ag an am céanna comhlíonadh raon feidhme leathnaithe na Treorach, a chuimsíonn anois ábhar/seirbhísí digiteacha agus díospóidí trádálaithe tríú tír.
Ina theannta sin, tá roghanna eile ar an Tairseach sásaimh tomhaltóirí chun díospóidí tomhaltóirí a réiteach, cuir i gcás trí bhíthin caingean ionadaíoch, Lárionaid Eorpacha do Thomhaltóirí, agus tuilleadh.
Má tá tú ag lorg faisnéis faoi chearta tomhaltóirí, tabhair cuairt ar shuíomh gréasáin Your Europe.
Cad é an tAimsitheoir réitigh?
Is uirlis shimplí, céim ar chéim é an tAimsitheoir réitigh ar an Tairseach sásaimh tomhaltóirí a chabhraíonn le tomhaltóirí roghanna éagsúla a bhaineann lena ndíospóid laistigh den Aontas Eorpach nó den Limistéar Eorpach Eacnamaíoch a shainaithint.
Ní bheidh cuid de na huirlisí infheidhme ach amháin maidir le cineálacha áirithe díospóidí, cosúil le cásanna ina bhfuil an tomhaltóir agus an trádálaí lonnaithe i dtíortha éagsúla. Níl roghanna eile ar fáil ach in earnálacha ar leith. Ach an tAimsitheoir réitigh a úsáid, is féidir a fháil amach go tapa cé na huirlisí is úsáidí i do chás-sa, ach más mian leat, is féidir leat léamh fúthu go léir ann freisin.
Ní huileghabhálach an liosta uirlisí, ach clúdaíonn sé na cásanna is coitianta. D’fhéadfadh roghanna eile a bheith ann, ag brath ar an reachtaíocht náisiúnta, nó, mar shampla, ar an mbanc. Tá sé de cheart agat dul chun cúirte freisin má chreideann tú go bhfuil do chearta á sárú.
Céard é réiteach malartach díospóidí?
Rogha phragmatach is ea réiteach malartach díospóide (RMD) chun gearáin ó thomhaltóirí a réiteach áit ar bith san Aontas, san Iorua, san Íoslainn agus i Lichtinstéin. I gcomhréir leis an Treoir – 2013/11/AE maidir le réiteach malartach díospóidí ar dhíospóidí tomhaltóirí – arna leasú le Treoir – AE – 2025/2647 – GA – EUR-Lex, ní mór do na Ballstáit a áirithiú gur féidir díospóidí lena mbaineann trádálaí atá bunaithe ar a gcríocha faoi seach a chur faoi bhráid eintiteas RMD a chomhlíonann diancheanglais cháilíochta na Treorach.
Cuireann go leor eintiteas RMD a gcuid seirbhísí ar fáil saor in aisce. I gcásanna eile íocfaidh tomhaltóirí táille bheag. Réitítear an chuid is mó de na cásanna laistigh de 90 lá ó chuirtear do ghearán agus an doiciméadacht riachtanach ar fad isteach (d’fhéadfadh sé sin maireachtáil ar feadh tréimhse ní b’fhaide más an-chasta do chás-sa). Níl oibleagáid ar an tomhaltóir ná ar an trádálaí dlíodóir a fhostú (ach fós tá an ceart agat é sin a dhéanamh). Réiteoidh go leor eintitis RMD an cás trí bhíthin nós imeachta i scríbhinn (mura n-éilíonn na páirtithe a mhalairt), is é sin, ní bheidh ar thomhaltóir ná ar thrádálaí am saor a thógáil ón obair chun páirt a ghlacadh i nós imeachta RMD.
Is iad na Ballstáit a chinneann conas a scéimeanna RMD a eagrú; is féidir iad a bheith maoinithe go poiblí nó go príobháideach, agus is féidir leo a bheith i bhfoirmeacha éagsúla, amhail idirghabháil, eadráin nó seirbhísí Ombudsman. I roinnt tíortha, ní mór don trádálaí páirt a ghlacadh i nós imeachta RMD, agus ní mór dó tomhaltóirí a chur ar an eolas faoi cén t-eintiteas RMD ar cheart teagmháil a dhéanamh leis mura féidir leat do dhíospóid a réiteach go déthaobhach. Ag brath ar na rialacha náisiúnta, d’fhéadfadh cinneadh ceangailteach nó moladh a bheith i gceist. Beag beann ar an ailtireacht náisiúnta RMD, coinníonn tomhaltóirí an ceart dul chun cúirte.
Má tá trádálaí lonnaithe i dtír eile, ní mór don tomhaltóir a fhíorú cibé an réitíonn na heintitis RMD ina mBallstát féin díospóidí i gcoinne na dtrádálaithe eachtracha. Mura bhfuil, beidh ar an tomhaltóir teagmháil a dhéanamh leis an eintiteas RMD i dtír an trádálaí.
Más gá duit teagmháil a dhéanamh leis an eintiteas RMD sa tír nach í do thír féin í, seiceáil na rialacha nós imeachta go cúramach, lena n-áirítear na rialacha teanga, agus déan do ghearán a aistriú más gá.
Amach anseo, beidh pointe teagmhála náisiúnta RMD ag gach Ballstát den Aontas chun cabhrú leat nósanna imeachta RMD i mBallstát eile a thuiscint agus rochtain a fháil orthu.
Faoi láthair, tá os cionn 400 eintiteas RMD liostaithe ar an Tairseach sásaimh. Is speisialtóirí iad roinnt díobh, is é sin, ní bhreathnóidh siad ach ar na díospóidí in earnáil ar leith (nó uaireanta i réigiún ar leith den tír), nó ar na díospóidí in aghaidh trádálaithe sonracha a gheall an t-eintiteas RMD sin a úsáid. Tá go leor Ballstát tar éis eintitis RMD fuílligh (uileghabhálacha) a bhunú freisin, a láimhseálann aighnis i ngach earnáil nach bhfuil cumhdaithe ag eintitis speisialaithe RMD.
Conas an t-eintiteas RMD ceart a aimsiú?
Má tá díospóid agat le trádálaí, agus má tá oibleagáid ar an trádálaí sin nó má tá sé tiomanta do RMD a úsáid, d’fhéadfadh sé a bheith simplí an t-eintiteas ceart a aimsiú; ní mór don trádálaí an fhaisnéis sin a sholáthar ar a shuíomh gréasáin, agus sna téarmaí agus coinníollacha díolacháin freisin. Ina theannta sin, má rinne tú gearán leis an trádálaí (agus molaimid duit é sin a dhéanamh sula ndéanfaidh tú gearán le heintiteas RMD), agus más léir nach féidir an gearán a réiteach go díreach, ní mór don trádálaí a chur in iúl duit cén t-eintiteas RMD ar féidir teagmháil a dhéanamh leis. Is féidir leat tuilleadh a fhoghlaim faoin eintiteas RMD seo ar a suíomh gréasáin, nó an phríomhfhaisnéis a léamh anseo.
I gcás nach bhfuil an fhaisnéis sin faighte agat, nó nach bhfuil oibleagáid ar an trádálaí nó nach bhfuil gealltanas tugtha acu eintiteas sonrach RMD a úsáid, is féidir leat ceann a aimsiú ar ár liosta: Comhlachtaí réitigh díospóide – Sásamh tomhaltóirí san Aontas
Seo é an chaoi le cuardach a dhéanamh:
- Roghnaigh an tír cheart sa roghchlár anuas ar chlé. Cliceáil ‘Dún’ nuair a bheidh tú críochnaithe. Go ginearálta, má cheannaigh tú rud éigin ó thrádálaí i mBallstát seachas an Ballstát ina bhfuil cónaí ort, beidh ort teagmháil a dhéanamh leis an eintiteas RMD i mBallstát an trádálaí. Is ann d’eisceachtaí, áfach: déanfaidh roinnt eintiteas RMD athbhreithniú ar dhíospóidí idir tomhaltóir áitiúil agus trádálaí eachtrach. Amach anseo, beidh na pointí teagmhála RMD a ainmneoidh na Ballstáit faoin 20 Márta 2028 in ann cabhrú leat agus tú i mbun do chuardaigh. Meabhraímid duit gur féidir leat teagmháil a dhéanamh le Lárionad Eorpach do Thomhaltóirí áitiúil freisin.
- Roghnaigh an earnáil ábhartha (e.g. iompar, árachas, bia, nó seirbhísí digiteacha), ag brath ar a bhfuil i gceist le do dhíospóid.
- Athbhreithniú a dhéanamh ar na torthaí – léirítear an méid seo a leanas i ngach liostú:
- Ainm agus sonraí teagmhála an eintitis RMD.
- Nasc chuig a bhfoirm ghearáin (má tá sí ar fáil ar líne).
- Cén cineálacha díospóidí a láimhseálann siad (inniúlacht).
- Aon táille (íseal de ghnáth nó saor in aisce do thomhaltóirí).
- Cén teanga ar cheart duit a úsáid chun do ghearán a scríobh?
- Cibé acu atá nó nach bhfuil a gcinntí ceangailteach nó ina moltaí.
Chomh maith leis sin, gheobhaidh tú nasc chuig a suíomh gréasáin, ar ar féidir leat tuilleadh eolais a fháil faoin gcaoi a n-oibríonn siad agus faoi na rialacha nós imeachta a bhaineann leo. D’fhéadfadh roinnt eintiteas RMD a gcuid oibre a theorannú do chineálacha sonracha díospóidí nó do na trádálaithe a d’aontaigh cheana féin oibriú leis an eintiteas RMD seo. Ba cheart go mbeadh an fhaisnéis sin ar fáil ar shuíomh gréasáin an eintitis nó ar ár leathanach torthaí.
Oibrím le heintiteas RMD. Tá cuid den fhaisnéis maidir le m’eintiteas as dáta nó míchruinn.
Is iad na húdaráis inniúla náisiúnta a chothaíonn an liosta d’eintitis RMD a fhoilsítear ar an Tairseach sásaimh tomhaltóirí, mar a shonraítear i dTreoir 2013/11/AE. Ní bhainistíonn an Coimisiún Eorpach na nuashonruithe sin go díreach. Chun faisnéis d’eintitis a cheartú nó a nuashonrú, déan teagmháil leis an údarás náisiúnta ábhartha i do Bhallstát féin.
Soláthraím réiteach díospóidí tomhaltóirí. Ba mhaith liom a bheith liostaithe ar an suíomh seo.
Is le hAirteagal 20(4) de Threoir 2013/11/AE a rialaítear áireamh ar liosta na n-eintiteas RMD. Ní liostálfar ach na heintitis a bhfuil fógra tugtha faoina gcomhair don Choimisiún ag na húdaráis náisiúnta – agus a chomhlíonann riachtanais cháilíochta na Treorach.
Le haghaidh faisnéis maidir le conas a bheith san áireamh ar an liosta náisiúnta d’eintitis RMD, déan teagmháil leis an údarás inniúil i do Bhallstát.